Is AI-geletterdheid verplicht?
Ja. Organisaties die AI-systemen maken of gebruiken, moeten maatregelen nemen die de AI-geletterdheid van hun mensen ondersteunen. Sinds 27 juli 2026 hoeven ze geen bepaald niveau meer te garanderen.
Praktische gids · 6 min leestijd · Marcel Schellekens, co-founder RanQup · 18 november 2026 · laatst bijgewerkt 18 november 2026

Werkgevers die AI gebruiken, moeten de AI-geletterdheid van hun mensen ondersteunen. Sinds 27 juli 2026 hoef je geen bepaald niveau meer te garanderen, maar de plicht om te ondersteunen blijft. Begin met in kaart brengen waar je mensen staan, bepaal per rol wat nodig is, kies passende leeracties en leg vast wat je doet.
Bijna iedereen werkt digitaal, maar weinig mensen leerden goed omgaan met AI. Volgens de Europese Commissie gebruikt 92% van de werkenden in de EU digitale technologie in het werk, en 30% AI-systemen. Maar slechts 15% kreeg een AI-training.
Daarbij komt de wet. De AI-verordening vraagt sinds februari 2025 dat organisaties werken aan AI-geletterdheid. In juli 2026 is die regel aangepast.
Op 24 juli 2026 verscheen Verordening (EU) 2026/1744, ook wel de Digital Omnibus on AI. Die geldt sinds 27 juli 2026 en herschrijft artikel 4. Eerst moesten organisaties zorgen voor een "toereikend niveau" van AI-geletterdheid. Nu moeten ze maatregelen nemen die de ontwikkeling ervan ondersteunen.
Volgens de Europese Commissie betekent dat:
Lichter is dus niet hetzelfde als vrijblijvend. De verplichting blijft, alleen verschuift de nadruk van resultaat naar inspanning.
Je kunt pas gericht ondersteunen als je weet waar je begint. Wie gebruikt al AI, waarvoor, en hoe zeker voelen mensen zich daarbij? Een korte zelfinschatting geeft snel een eerste beeld per team.
Een zelfinschatting is geen bewijs van AI-geletterdheid. Het is een startpunt voor het gesprek: waar zitten de verschillen, en wat heeft iemand nodig?
Niet iedereen heeft hetzelfde nodig. Een recruiter die AI gebruikt om cv's te sorteren, loopt andere risico's dan een collega die af en toe een mail laat herschrijven. De Europese Commissie noemt als basis voor iedereen: wat AI is, hoe het werkt, welke AI je organisatie gebruikt, en wat de kansen en risico's zijn.
Daarbovenop komt per rol wat iemand moet weten over de systemen waarmee hij werkt. Leg dat vast bij de functie, niet alleen in een losse trainingslijst. Dan blijft het actueel als de functie verandert.
Kies per groep wat past. Voor de basis werken korte, praktische modules vaak goed: in kleine stukjes, dicht bij het werk. Voor rollen met meer risico heb je verdieping nodig, en soms een opleiding.
Training loont. Volgens de OECD melden werkenden die training kregen vaker positieve gevolgen van AI, zoals beter presteren en betere werkomstandigheden. Ook zegt meer dan de helft van de werkenden die AI gebruiken, dat ze training kregen die de werkgever betaalde.
Omdat de wet nu draait om inspanning, is het verstandig om die inspanning te kunnen laten zien. Houd bij welke groepen welke ondersteuning kregen, wanneer en waarom. Een certificaat is niet nodig, maar een overzicht is wel verstandig.
Zo heb je bij vragen van een toezichthouder een antwoord. Belangrijker nog: je ziet zelf of je aanpak werkt.
AI-tools veranderen snel. Wat je mensen vandaag over één tool leren, is volgend jaar misschien achterhaald. Investeer daarom ook in vaardigheden die blijven.
Volgens de OECD heeft minder dan 1% van de werkenden geavanceerde AI-kennis nodig. De meeste mensen hebben vooral digitale vaardigheden nodig, en het vermogen om data te gebruiken, te analyseren en te interpreteren. Daarnaast blijven menselijke vaardigheden zoals problemen oplossen, creativiteit en innoveren belangrijk.
AI-geletterdheid is dus geen eenmalige cursus. Herhaal stap 1 regelmatig, zodat je ziet of mensen groeien.
Ja. Organisaties die AI-systemen maken of gebruiken, moeten maatregelen nemen die de AI-geletterdheid van hun mensen ondersteunen. Sinds 27 juli 2026 hoeven ze geen bepaald niveau meer te garanderen.
Nee. Volgens de Europese Commissie is een certificaat niet nodig en hoef je kennis niet te toetsen. Interne vastlegging van trainingen en andere acties is genoeg.
De Europese Commissie noemt als basis: wat AI is, hoe het werkt, welke AI de organisatie gebruikt en wat de kansen en risico's zijn. Daarbovenop komt per rol wat iemand moet weten over de systemen waarmee hij werkt.
Verordening (EU) 2026/1744 herschreef artikel 4 van de AI-verordening. Organisaties moeten nu de ontwikkeling van AI-geletterdheid ondersteunen, in plaats van een toereikend niveau te waarborgen.
Volgens de OECD vooral digitale vaardigheden en het vermogen om data te gebruiken en te interpreteren. Minder dan 1% heeft geavanceerde AI-kennis nodig. Menselijke vaardigheden zoals problemen oplossen en creativiteit blijven belangrijk.
Dit artikel is geen juridisch advies. Laat je situatie toetsen door een jurist of advocaat.
Hoe digitaal en AI-vaardig zijn je mensen? Doe de Digitale & AI-vaardigheden Scan: 21 vragen, gebaseerd op het Europese raamwerk DigComp 3.0.
Wil je zien hoe je vaardigheden per functie vastlegt en groei zichtbaar maakt?
Start de scan Vraag een demo aanBeantwoord de vragen en ontdek je sterke punten.
Wat het skillspaspoort voor je betekent.
Korte lessen bij een leerbehoefte.
Acties, leeractiviteiten en afspraken.